Reklama

Zabezpieczenie społeczne

Świadczenia z ubezpieczeń społecznych - beneficjenci i warunki uzyskania

Osoba osiedlająca się w Szwecji zostaje objęta systemem powszechnego ubezpieczenia społecznego. Składa się nań ubezpieczenie chorobowe, rodzicielskie, od wypadków w pracy oraz na wypadek inwalidztwa. Zgłoszenie do ubezpieczenia następuje w zakładzie ubezpieczeń (Försäkringskassan) w miejscu zamieszkania, wykaz adresów znajduje się w książce telefonicznej.

Zgłoszenie do ubezpieczenia powinno nastąpić natychmiast po uzyskaniu numeru osobistego lub numeru tymczasowego.

Nie ma specjalnych wymogów, które warunkowałyby prawo do ubezpieczenia. Natomiast w niektórych przypadkach o dostępie do pewnych świadczeń decydować mogą okres ubezpieczenia, miejsce zamieszkania, czy też dochody uzyskiwane z pracy. Do całkowitego okresu ubezpieczenia wlicza się okres ubezpieczenia w innym kraju UE/EOG, co poświadcza się za pomocą tzw. blankietu E, uzyskiwanego w kraju ojczystym. Dokładnych informacji udzieli zakład ubezpieczeń, Försäkringskassan.

Emerytura

Wprowadzony w 1999 roku nowy system emerytalny bazuje na zasadzie zdefiniowanej składki, silnie uzależniając przyszłe świadczenia od zgromadzonych za pośrednictwem składek oszczędności emerytalnych. Ponadto jest finansowany według dwóch różnych metod tj. metodą kapitałową i repartycyjną. Sama realizacja reformy szwedzkiego systemu emerytalnego jest rozciągnięta w czasie o czym świadczy fakt iż pierwsza emerytura wypłacana według nowych zasad będzie miała miejsce dopiero w 2015 roku. Konstrukcja obowiązkowego dla wszystkich mieszkańców Szwecji systemu zabezpieczenia społecznego składa się obecnie z trzech podstawowych części:

INKOMSTPENSION (część repartycyjna): emerytura zależna od zarobków, wypłacana z systemu finansowanego repartycyjnie, o wysokości równej sumie zebranych przez cały okres zatrudnienia składek i uzależnionej od przeciętnego dalszego trwania życia.

PREMIEPENSION (część kapitałowa): emerytura zależna od wysokości dochodów, wypłacana z systemu działającego na zasadach finansowania kapitałowego.

GARANTIPENSION: emerytura gwarantowana, wypłacana osobom znajdującym się w gorszej sytuacji materialnej. Osoby o bardzo niskich zarobkach lub którym nie przysługuje prawo do emerytury zależnej od dochodu (INKOMSTPENSION) mogą ubiegać się o emeryturę gwarantowaną (GARANTIPENSION).

Elastyczny wiek przejścia na emeryturę

Po zmianach w szwedzkim systemie emerytalnym ubezpieczony ma możliwość wybrania odpowiedniego dla niego momentu przejścia na emeryturę z przedziału od 61 do 67 roku życia. Jednak taka decyzja ma duży wpływ na wysokość przyszłego świadczenia emerytalnego. Za każdy rok wydłużenia pracy zawodowej od 61 do 67 roku życia wartość przyszłej emerytury rośnie o około 9%. Elastyczny wiek emerytalny w założeniu twórców szwedzkiej reformy emerytalnej miał skłaniać do dłuższej aktywności zawodowej . Ponadto wprowadzenie powyższego rozwiązania spowodowało, iż nie zdecydowano się na dodatkowe rozwiązania dotyczące wcześniejszych emerytur bądź emerytur odroczonych. Jedynie w przypadku emerytury gwarantowanej konieczne jest osiągnięcie 65 roku życia aby uzyskać prawo do świadczenia emerytalnego.

Wysokość świadczenia

Ustalenie wysokości świadczenia przebiega nieco inaczej dla części repartycyjnej i kapitałowej systemu emerytalnego. W pierwszej części jest ono wyliczane poprzez podzielenia sumy zebranych i zwaloryzowanych składek przez średnią dalszą długość trwania życia. W drugiej części natomiast brana jest pod uwagę oprócz sumy składek także stopa zwrotu z długookresowych inwestycji. Podsumowując na wielkość ogólnego świadczenia emerytalnego będą miały wpływ dochody (z okresu całej aktywności zawodowej), wiek przejścia na emeryturę, rozwój gospodarczy od którego zależy rozmiar waloryzacji oraz efektywność inwestycji w części kapitałowej.

W przypadku emerytury zależnej od dochodu (INKOMSTPENSION), waloryzacja będzie uzależniona od tempa wzrostu płac w gospodarce pomniejszonego o 1,6 punktu procentowego. Natomiast waloryzacja emerytury gwarantowanej (GARANTIPENSION) będzie zależeć od dynamiki zmian cen a więc od wskaźnika inflacji.

Składka emerytalna

Składka pobierana przez urząd skarbowy (Skatteverket) w nowym systemie emerytalnym wynosi 18,5% i jest w części finansowana przez pracodawcę (10,21 %) oraz pracownika (7%). Ponadto 16% z powyższej składki trafia do części repartycyjnej natomiast 2,5% do systemu kapitałowego.

Fundusze buforowe

Składka (16%), która trafia do części repartycyjnej szwedzkiego systemu emerytalnego (INKOMSTPENSION) zostaje ulokowana w czterech funduszach buforowych (AP 1-4). Każdy z funduszy otrzymuje ¼ część składki oraz finansuje ¼ wypłat emerytalnych. Zasady funkcjonowania funduszy reguluje Szwedzka Ustawa Emerytalna (Swedish National Pension Funds Act). Podstawowym celem ich funkcjonowania, wynikającym z Ustawy, jest minimalizacja wpływu niekorzystnych zmian ekonomicznych oraz demograficznych na wysokość świadczeń/ lub wysokość składki. Zarząd danego funduszu powoływany jest przez radę ministrów. Do dziewięcioosobowego zarządu wchodzi dwóch przedstawili organizacji pracodawców oraz dwóch przedstawicieli organizacji pracowników. Zarząd wyłania natomiast dyrektora zarządzającego. Rząd również odpowiada za powołanie audytorów funduszu. Każdego roku osiągnięcia funduszu podlegają ocenie rządu a ich rezultaty prezentowane są szwedzkiemu parlamentowi. Fundusze buforowe inwestują środki finansowe pozyskane ze składek w akcje (szwedzkie oraz zagraniczne), obligacje ale również w rynek nieruchomości.

Część kapitałowa systemu

2,5% składki jest transferowane do maksymalnie 5 funduszy emerytalnych (najczęściej Szwedzi wybierają 3 fundusze) wybranych wcześniej przez ubezpieczonego, z 792 istniejących (dane z 2011 r.) podzielonych na cztery podstawowe kategorie zróżnicowane ze względu na rodzaj portfela inwestycyjnego:

- fundusz akcji ( 575 tego rodzaju funduszy, 31.01.2011 )

Inwestują swoje środki w akcje, co najmniej szesnastu różnych przedsiębiorstw. Dodatkowo poszczególne fundusze akcji są zróżnicowane pod wzglądem polityki inwestycyjnej. Część z nich inwestuje wyłącznie w przedsiębiorstwa z danego kraju, regionu czy gałęzi gospodarki, inne zaś inwestują w przedsiębiorstwa z różnych krajów, regionów czy gałęzi gospodarki.

Fundusze odsetkowe ( 120 tego rodzaju funduszy, 31.01.2011)

Fundusze odsetkowe inwestują swoje środki w dłużne papiery wartościowe takie jak obligacje. Tego rodzaju papiery wartościowe są sposobem dla Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorstwa na uzyskanie potrzebnych środków finansowych a dla inwestorów na uzyskanie odsetek.

Oceniane są one jako bardziej bezpieczne od funduszy akcyjnych i mieszanych , generując bardziej stabilny zysk ale jednocześnie przynosząc niższy zysk w dłuższym okresie niż fundusze bardziej agresywne (fundusze akcji bądź mieszane). Dodatkowo należy wspomnieć, iż fundusze inwestujące zagranicą są uzależnione od kursów walut, (np. fundusz zawierający papiery wartościowe Stanów Zjednoczonych traci na wartości gdy dolar jest tańszy) które ulegają w krótkim okresie częstym wahaniom, nawet o kilka punktów procentowych.

Fundusze mieszane ( 60 tego rodzaju funduszy, 31.01.2011)

Fundusze mieszane inwestują zarówno w akcje jak i obligacje. Ryzyko przeciętnego funduszu mieszanego zawiera się pomiędzy funduszami akcji i funduszami odsetkowymi.

W praktyce jednak o proporcji akcji do obligacji decyduje menedżer funduszu (individual fund manager).

Fundusze pokoleniowe (37 tego rodzaju funduszy, 31.01.2011)

Fundusze pokoleniowe są skierowane do konkretnych grup wiekowych. Są tak skonstruowane, iż ich portfel inwestycyjny składa się głównie z akcji (w przypadku osób młodych) lub obligacji (w przypadku osób w wieku powyżej 60 lat) w zależności od wieku osoby ubezpieczonej. Innymi słowy zakłada się w tym przypadku, iż osoba której brakuje wielu lat do emerytury jest wstanie podjąć większe ryzyko niż osoba mająca zaledwie kilka lat do emerytury.

Fundusz „defaultowy” (AP7 Sǻfa)

Osoby które nie podjęły decyzji o wyborze danego funduszu, przydzielane są do specjalnego państwowego funduszu (od Maja 2010 jest nim AP7 Sǻfa), którego portfel inwestycyjny ma charakter funduszu pokoleniowego. (duży udział akcji na początku/mały pod koniec uczestnictwa). W przypadku osób poniżej 55 roku życia portfel inwestycyjny funduszu składa się wyłącznie z akcji natomiast po przekroczeniu tej granicy wieku, udział akcji spada, osiągając 33% w wieku 75 lat.

Zakładowe programy emerytalne

Drugi stopień zabezpieczenia emerytalnego tworzą w Szwecji zakładowe systemy emerytalne. Są one podzielone ze względu na to czy dotyczą sektora publicznego czy też prywatnego. Pierwsza kategoria dodatkowo jest podzielona na pracowników administracji centralnej oraz samorządowej, druga natomiast na pracowników umysłowych („białe kołnierzyki") i fizycznych („niebieskie kołnierzyki").

W Szwecji wyróżnia się cztery podstawowe systemy zakładowego zabezpieczenia emerytalnego (dwa obejmują sektor publiczny kolejne dwa natomiast prywatny) opartych na umowach zbiorowych i obejmujących około 90% zatrudnionych. Pracownicy administracji publicznej dysponują dwoma programami z których jeden opiera się na zasadzie zdefiniowanego świadczenia drugi natomiast na zdefiniowanej składce.

Odrębnym programem funkcjonującym na zasadzie zdefiniowanej składki objęci są pracownicy samorządowi, którzy przekroczyli 28 lat. W sektorze prywatnym natomiast funkcjonuje program ITP, obejmujący pracowników umysłowych (powyżej 28 roku życia). Działa on na zasadzie układu zbiorowego między konfederacją pracodawców (SAF) a władzami związkowymi zrzeszającymi pracowników umysłowych. Występuje on również w formie rozszerzonej ITPK. Program ITP opiera się na zasadzie zdefiniowanego świadczenia, ITPK natomiast na zdefiniowanej składce. W sektorze prywatnym istnieje również program dla pracowników fizycznych STP (od 21 roku życia). Funkcjonuje on na zasadach zbliżonych do programu ITP bazując na układach zbiorowych między związkami zawodowymi pracowników fizycznych (LO) oraz przedstawicielami pracodawców (SAF).

Indywidualne plany emerytalne

Na trzeci stopień składają się indywidualne formy zabezpieczenia emerytalnego, reprezentowane przez różnorodne konta emerytalne. Składki na ten rodzaj ubezpieczenia objęte są systemem ulg podatkowych. Stanowi on dodatkową, dobrowolną formę oszczędności emerytalnych w stosunku do publicznej i zakładowej części systemu.

Więcej informacji można uzyskać na stronie internetowej: http://www.zus.pl/files/szwecja.pdf

Świadczenia z tytułu choroby

Osoby posiadające zatrudnienie w razie zachorowania zawiadamiają pracodawcę o chorobie. Jeżeli pracownik jest zatrudniony przez co najmniej miesiąc lub przepracował 14 dni z rzędu, przysługuje mu prawo do wynagrodzenia chorobowego od pracodawcy przez pierwsze 14 dni choroby. Pierwszy dzień jest niepłatny i nazywa się dniem karencji. Jeżeli choroba trwa ponad 14 dni, pracodawca zawiadamia Försäkringskassan. Po wyzdrowieniu pracownik musi złożyć pracodawcy pisemne oświadczenie o chorobie i długości absencji chorobowej.

Osoby, którym nie przysługuje wynagrodzenie chorobowe, mogą otrzymać zasiłek chorobowy z Försäkringskassan. W takim przypadku muszą same zawiadomić Försäkringskassan o chorobie.

Zasiłek chorobowy można otrzymać także w przypadku choroby trwającej dłużej niż 14 dni, gdy nie przysługuje już wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy. O tym, czy przysługuje zasiłek chorobowy, decyduje Försäkringskassan. Jeżeli choroba trwa dłużej niż siedem dni, z reguły wymagane jest przedstawienie zaświadczenia lekarskiego, by móc nadal otrzymywać wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy. Zasiłek chorobowy można otrzymywać najdłużej przez 364 cztery dni w okresie 450 dni (około 15 miesięcy). Gdy po upływie roku zdolność do pracy nadal jest ograniczona, można ubiegać się o przedłużony zasiłek chorobowy. W przypadku bardzo poważnej choroby można ubiegać się o kontynuację wypłat zasiłku chorobowego. Nie obowiązują żadne ograniczenia czasowe decydujące o tym, jak długo mogą być kontynuowane wypłaty zasiłku chorobowego.

W razie bezrobocia ważne jest, by w ciągu trzech miesięcy od chwili utraty pracy zgłosić się do Urzędu Pośrednictwa Pracy [Arbetsförmedlingen] jako poszukujący pracy. Jest to umotywowane tym, że gdy osoba dłużej nie posiada dochodu z pracy, poprzednio ustalony dochód będący podstawą wymiaru zasiłku chorobowego traci swoją moc obowiązującą. W niektórych sytuacjach istnieje jednak możliwość zachowania dochodu będącego podstawą wymiaru zasiłku chorobowego nawet w razie utraty pracy. Jest to aktualne między innymi wówczas, gdy będąc bezrobotnym jest się zarejestrowanym w Urzędzie Pośrednictwa Pracy jako poszukujący pracy.

Więcej informacji na temat ubezpieczenia chorobowego znaleźć można w Internecie na stronie www.fk.se. Informacje te dostępne są w kilku językach. W oddziałach Försäkringskassan dostępna jest ponadto broszura informacyjna Bra att veta om socialförsäkringen (Co warto wiedzieć o ubezpieczeniu społecznym), również dostępna w wielu wersjach językowych.

Świadczenia z tytułu macierzyństwa

Wszystkie kobiety zamieszkałe w Szwecji są uprawnione bezwarunkowo do bezpłatnej opieki medycznej.

Świadczenie w okresie ciąży oraz okresowe świadczenie ciążowe

Kobiecie ciężarnej, której pracodawca nie jest w stanie zapewnić przeniesienia do innych zadań pracowniczych, może przysługiwać zasiłek ciążowy, jeżeli: jej zdolność do pracy ograniczona jest o co najmniej 25% z powodu ciąży, a wykonuje ona ciężką pracę fizyczną lub pracę, której nie wolno jej wykonywać ze względu na ryzyko związane ze środowiskiem pracy. Kobiety ciężarne wykonujące ciężką pracę fizyczną mogą otrzymywać zasiłek ciążowy przez najwyżej 50 dni, nie wcześniej niż od 60 dnia przed przewidywanym porodem. Kobiety ciężarne, którym ustawa o bezpieczeństwie i higienie pracy zakazuje kontynuowania pracy, mogą otrzymać zasiłek ciążowy za wszystkie dni obowiązywania zakazu.Zasiłek ciążowy nie przysługuje za ostatnie 10 dni przed przewidywanym porodem. Kobiety wykonujące obowiązki pracownicze, które pozwalają na pracę przez część dnia, mogą ubiegać się o zasiłek ciążowy w wymiarze ¾, ½ lub ¼ pełnej wysokości.

Renta z tytułu niezdolności do pracy

Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje osobom w wieku od 30 do 64 lat, których zdolność do pracy jest trwale ograniczona o co najmniej 25%. Można otrzymywać 100%, 75%, 50% lub 25% renty z tytułu niezdolności do pracy. Zależy to od stopnia ograniczenia zdolności do pracy i od możliwości utrzymywania się z pracy zarobkowej.

Wysokość zasiłku rehabilitacyjno-szkoleniowego i renty z tytułu niezdolności do pracy

Renta z tytułu niezdolności do pracy i zasiłek rehabilitacyjno szkoleniowy wypłacane są częściowo w formie świadczenia zależnego od wysokości dochodów, częściowo zaś w formie świadczenia gwarantowanego [garantiersättning]. Świadczenie zależne od dochodu opiera się na wysokości dochodu z pracy. Świadczenie gwarantowane otrzymują osoby, które miały niskie dochody lub nie miały ich wcale. Stanowi ono podstawowe zabezpieczenie pieniężne, niezależne od poprzednio posiadanych dochodów z pracy.

Renta z tytułu niezdolności do pracy i zasiłek rehabilitacyjno-szkoleniowy w formie zawieszonej

Osoby otrzymujące rentę z tytułu niezdolności do pracy lub zasiłek rehabilitacyjno-szkoleniowy mają możliwość podjęcia pracy bez utraty prawa do tych świadczeń. Mówi się wówczas o rencie z tytułu niezdolności do pracy lub zasiłku rehabilitacyjno-szkoleniowym w formie zawieszonej. Jeżeli otrzymywałeś rentę z tytułu niezdolności do pracy lub zasiłek rehabilitacyjno-szkoleniowy co najmniej przez rok i chcesz obecnie sprawdzić, czy zdołasz pracować, możesz ubiegać się o okres próbny, przez który będziesz mógł otrzymywać zarówno świadczenie, jak i wynagrodzenie z pracy. Jeżeli próba wykonywania pracy przyniesie pozytywny rezultat, możesz ubiegać się o zawieszenie świadczenia. Okres próbny i okres zawieszenia świadczenia mogą łącznie obejmować najwyżej 24 miesiące kalendarzowe lub pozostałą część okresu, na który przyznane ci zostało świadczenie.

Zasiłek rehabilitacyjno-szkoleniowy

Zasiłek rehabilitacyjno-szkoleniowy przysługuje osobom w wieku od 19 do 29 lat, których zdolność do pracy ograniczona jest co najmniej o 25% przez co najmniej okres roku. Można otrzymywać 100%, 75%, 50% lub 25% zasiłku rehabilitacyjno-szkoleniowego. Zależy to od stopnia ograniczenia zdolności do pracy i od możliwości utrzymywania się z pracy zarobkowej.

Wydłużony okres nauki z powodu ograniczenia sprawności

Osobom niepełnosprawnym, których okres nauki w szkole podstawowej lub licealnej musi być wydłużony, w okresie uczęszczania do szkoły przysługuje prawo do zasiłku rehabilitacyjno-szkoleniowego, które nie jest uwarunkowane oceną braku zdolności do pracy.

Zajęcia terapeutyczne

W okresie otrzymywania zasiłku rehabilitacyjno-szkoleniowego można brać udział w zajęciach mających na celu stworzenie korzystnych przesłanek dla poprawy zdolności do pracy. Jako warunek wymagane jest, by zajęcia takie można było uważać za mające korzystny wpływ - bezpośrednio lub pośrednio - na czynniki decydujące o zdolności do pracy.

Zasiłek na asystenta osobistego

Jeżeli dotknięty jesteś poważnym i trwałym ograniczeniem sprawności i potrzebujesz znacznej pomocy, by podołać obowiązkom dnia powszedniego, możesz otrzymać zasiłek pieniężny na opłacenie asystenta osobistego. Świadczenie to nazywa się zasiłkiem na asystenta osobistego. Zasiłek na asystenta osobistego mogą otrzymywać zarówno dorośli, jak i dzieci. By móc otrzymać ten zasiłek, musisz być w potrzebie pomocy przy spożywaniu posiłków, myciu się, ubieraniu i porozumiewaniu się z otoczeniem. Försäkringskassan przyznaje zasiłek na asystenta osobistego, gdy pomoc w takich czynnościach potrzebna jest w wymiarze powyżej 20 godzin tygodniowo. Jeżeli pomoc jest ci potrzebna w mniejszym wymiarze godzin, zwróć się do gminy. Na ogół nie mogą otrzymać zasiłku na asystenta osobistego osoby przebywające w szpitalu lub w innej instytucji, korzystające z kolektywnych form zamieszkania, uczęszczające do szkoły lub biorące udział w innych codziennych zajęciach. Istnieją jednak pewne wyjątki od tej zasady, np. gdy dana osoba przebywa w szpitalu jedynie przez krótszy okres. Prawo do zasiłku na asystenta osobistego nie jest uwarunkowane żadną dolną granicą wieku. Natomiast osoby, które ukończyły 65 lat mogą otrzymać taki zasiłek, o ile decyzja o jego przyznaniu została wydana przed ukończeniem przez nie 65 roku życia.

Zasiłek dla osób niepełnosprawnych

Zasiłek dla osób niepełnosprawnych możesz otrzymać najwcześniej od początku lipca tego roku, w którym kończysz 19 lat. Ograniczenie sprawności musi wystąpić przed ukończeniem 65 lat. Do otrzymania tego zasiłku wymagane jest, byś był w potrzebie pomocy w wykonywaniu codziennych czynności, w pracy lub w nauce, bądź byś ponosił znaczne koszty dodatkowe w związku z ograniczeniem sprawności. Ponadto potrzeba pomocy musi wymagać poświęcenia czasu ze strony innych osób i być aktualna co najmniej przez rok. W niektórych przypadkach można otrzymywać zasiłek nawet po ukończeniu 65 lat.

Świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

W razie utraty zdrowia w związku z wykonywaną pracą (bądź wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy) może przysługiwać odszkodowanie tytułem ubezpieczenia od wypadków przy pracy i skutków szczególnego narażenia zawodowego. Ubezpieczenie to obejmuje także tzw. choroby zawodowe, na przykład dolegliwości skóry w wyniku styczności z niektórymi substancjami lub dolegliwości kręgosłupa w wyniku uciążliwej pozycji przy pracy. Pod pojęciem „utrata zdrowia wskutek wypadku przy pracy lub szczególnego narażenia zawodowego” mogą mieścić się także niektóre choroby zakaźne, jak np. infekcje szpitalne czy żółtaczka. W razie utraty zdrowia w związku z wykonywaną pracą należy bezzwłocznie zawiadomić o tym pracodawcę. Pracodawca zgłasza z kolei przypadek do Försäkringskassan.

Świadczenie chorobowe

Świadczenie chorobowe to świadczenie z ubezpieczenia od wypadków przy pracy wypłacane w przypadku choroby. Ubezpieczeniem wypadkowym objęte są wydatki wynikające z terapii za granicą, opłaty za opiekę stomatologiczną oraz specjalna pomoc dla osób z niepełnosprawnością.

Renta dożywotnia

Rentę dożywotnią może otrzymać ten, kto z powodu odniesionych obrażeń lub nabytych dolegliwości nie jest w stanie dłużej pracować lub zdany jest na niższe zarobki. Renta dożywotnia stanowi kompensację za dochody utracone z powodu utraty zdrowia wskutek wypadku przy pracy lub szczególnego narażenia zawodowego. W przypadku jednoczesnego przyznania renty dożywotniej i renty z tytułu niezdolności do pracy lub zasiłku rehabilitacyjno-szkoleniowego, świadczenia te zostają skoordynowane.

W razie śmierci

W przypadku śmierci wskutek wypadku przy pracy lub szczególnego narażenia zawodowego małżonek zmarłego i jego dzieci w wieku poniżej 18 lat mogą otrzymać rentę dożywotnią po zmarłym. Wysokość renty dożywotniej zależy od tego, jakiej wysokości dochody z pracy zarobkowej miał zmarły. Renta dożywotnia skoordynowana jest z rentą rodzinną i z przysługującym dziecku wsparciem finansowym dla osób pozostawionych przez zmarłego. Osobom pozostawionym przez zmarłego przysługuje także pomoc finansowa na pokrycie kosztów pogrzebu.

Więcej informacji na stronie:  http://www.forsakringskassan.se/irj/go/km/docs/fk_publishing/Dokument/Publikationer/Faktablad/Andra_sprak/Polska/socialforsakringen_pol.pdf

Inne świadczenia socjalne - beneficjenci i warunki uzyskania

Świadczenia rodzinne

Zasiłek rodzicielski [Föräldrapenning]

Jeśli masz dzieci, przysługuje ci prawo do zasiłku rodzicielskiego, gdy bierzesz wolne w pracy z powodu opieki nad dzieckiem. Zasiłek rodzicielski można otrzymywać przez 480 dni w przypadku dzieci urodzonych w 2002 roku lub później, bądź przez 450 dni w przypadku dzieci urodzonych przed 2002 rokiem. Dni objęte zasiłkiem rodzicielskim zawsze dzielone są równo między obojga rodziców. Jeden rodzic może odstąpić na rzecz drugiego rodzica przysługujące mu prawo do zasiłku rodzicielskiego, z wyjątkiem 30 dni w przypadku dzieci urodzonych przed 2002 rokiem i 60 dni w przypadku dzieci urodzonych w 2002 roku lub później. Jeżeli rodzic posiada wyłączną władzę rodzicielską nad dzieckiem, tylko jemu przysługują wszystkie dni zasiłku. Kobieta ciężarna może zacząć pobierać zasiłek rodzicielski od 60 dnia przed przewidywanym porodem. Oboje rodzice mogą pobierać zasiłek rodzicielski w okresie uczestniczenia w szkoleniu dla rodziców. Zasiłek rodzicielski można wykorzystywać do czasu ukończenia przez dziecko 8 roku życia lub pierwszego roku szkoły. Zasiłek rodzicielski można pobierać w pełnej wysokości bądź w ¾, ½, ¼ lub ⅛ wysokości.

Okolicznościowy zasiłek rodzicielski [Tillfällig föräldrapenning]

Jeżeli musisz zrezygnować z pójścia do pracy, by zostać w domu i opiekować się chorym dzieckiem w wieku poniżej 12 lat, przysługuje ci okolicznościowy zasiłek rodzicielski. Dotyczy to także sytuacji, gdy zachoruje zwykły opiekun dziecka. Łącznie rodzicom przysługuje okolicznościowy zasiłek rodzicielski przez 60 dni rocznie na dziecko. Po wykorzystaniu tych 60 dni, można wykorzystać kolejne 60 dni. Prosimy jednak zauważyć, że tych dodatkowych 60 dni nie można wykorzystywać w razie zachorowania lub zarażenia się zwykłego opiekuna dziecka. Okolicznościowy zasiłek rodzicielski można także wykorzystać w związku z wizytą u lekarza lub w poradni dziecięcej [barnavårdscentral].

Szczególna potrzeba opieki i nadzoru

Niekiedy rodzice mogą otrzymać okolicznościowy zasiłek rodzicielski także na dziecko, które ukończyło 12 lat, lecz nie przekroczyło 16 roku życia. Dotyczy to przypadków, gdy chore dziecko posiada szczególną potrzebę opieki i nadzoru. Wymagana jest opinia lekarska na potwierdzenie tego, że dziecko posiada szczególną potrzebę opieki i nadzoru. Osobne zasady dotyczą dzieci objętych postanowieniami ustawy o pomocy i świadczeniach dla niektórych kategorii osób niepełnosprawnych [LSS].

Wypłaty

Świadczenia pieniężne mogą być wypłacane za cały dzień bądź za ¾, ½, ¼ lub ⅛ dnia w zależności od tego, na jaką część dnia musisz zwolnić się z pracy. Prosimy zauważyć, że okolicznościowy zasiłek rodzicielski nie przysługuje za dni wolne od pracy.

Urlop z okazji urodzenia się dziecka

W związku z urodzeniem się dziecka ojcu dziecka lub drugiemu rodzicowi dziecka przysługuje dziesięć dni urlopowych, za które może otrzymać okolicznościowy zasiłek rodzicielski. Można je wykorzystać w okresie 60 dni od daty powrotu dziecka do domu ze szpitala.

Obojgu rodzicom adopcyjnym przysługuje po pięć dni urlopu, jeżeli nie uzgodnią oni między sobą innego podziału. Można je wykorzystać w okresie 60 dni od daty, gdy dziecko znalazło się pod ich opieką.

Zasiłek na dziecko i dodatek dla rodzin wielodzietnych [flerbarnstillägg]

Jeżeli masz dziecko w wieku poniżej lat 16, które mieszka w Szwecji, otrzymujesz zasiłek na dziecko. Gdy dziecko ukończy 16 lat, powszechny zasiłek na dziecko ustaje i zostaje zastąpiony przedłużonym zasiłkiem na dziecko, o ile dziecko nadal uczęszcza do szkoły podstawowej. Przedłużony zasiłek na dziecko wypłacany jest do końca miesiąca, w którym dziecko kończy szkołę podstawową. Jeżeli masz dwoje lub więcej dzieci, możesz otrzymać dodatek dla rodzin wielodzietnych. Dodatek dla rodzin wielodzietnych przysługuje także rodzinom, których dzieci po ukończeniu 16 lat kontynuują naukę nie robiąc przerwy.

Zasiłek na opiekę [Vårdbidrag]

Rodzice opiekujący się chorym lub niepełnosprawnym dzieckiem mogą otrzymać zasiłek na opiekę. Warunkiem otrzymania takiego zasiłku jest potrzeba specjalnej opieki i nadzoru nad dzieckiem przez co najmniej sześć miesięcy lub posiadanie specjalnych kosztów dodatkowych związanych z niepełnosprawnością dziecka.

Zasady dotyczące zasiłku na opiekę

Zasiłek na opiekę można otrzymać już od urodzenia się dziecka. Otrzymuje się go do końca czerwca tego roku, w którym dziecko kończy 19 lat. Potem dziecko samo może otrzymać zasiłek dla osób niepełnosprawnych [handikappersättning]. Jeśli dziecko przebywa w szpitalu lub w innej instytucji, można zachować zasiłek na opiekę najwyżej przez okres sześciu miesięcy. Prosimy jednak zauważyć, że zasiłek na opiekę można zachować także przez okres kolejnych sześciu miesięcy, jeżeli dziecko jest ciężko chore.

Alimenty

Jeżeli rodzice dziecka nie zamieszkują razem, rodzic niemieszkający z dzieckiem ma obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania dziecka płacąc alimenty. Rodzice mogą sami dojść do porozumienia w sprawie alimentów. Jeżeli jest to niemożliwe, sprawę może rozstrzygnąć sąd.

Zaliczka alimentacyjna [Underhållsstöd]

Jeżeli rodzic zobowiązany do alimentacji nie wywiązuje się ze swego obowiązku lub płaci niskie alimenty, rodzic zamieszkujący z dzieckiem może ubiegać się w Försäkringskassan o zaliczkę alimentacyjną. By móc otrzymać zaliczkę alimentacyjną, trzeba sprawować władzę rodzicielską nad dzieckiem i mieć dziecko zameldowane pod swoim adresem.

Jeżeli Försäkringskassan wypłaca pełną zaliczkę alimentacyjną, rodzic niezamieszkujący z dzieckiem zobowiązany jest do całkowitego lub częściowego zwrotu ponoszonych przez państwo kosztów zaliczki alimentacyjnej. Wysokość spłat zależy między innymi od posiadanego dochodu.

Zaliczka alimentacyjna może być wypłacana w formie zasiłku wyrównawczego [utfyllnadsbidrag], jeżeli rodzic zobowiązany do alimentacji płaci alimenty bezpośrednio na ręce drugiego rodzica.

Zaliczkę alimentacyjną mogą otrzymywać również dzieci mieszkające i zameldowane u jednego lub dwóch specjalnie wyznaczonych opiekunów, a także dzieci zaadoptowane tylko przez jedną osobę.

Zaliczka alimentacyjna może być wypłacana nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18 lat. Przedłużona zaliczka alimentacyjna może być wypłacana do końca czerwca tego roku, w którym dziecko kończy 20 lat (o ile dziecko nadal uczy się na poziomie szkoły podstawowej lub licealnej). Dziecko musi mieszkać i być zameldowane u jednego ze swoich rodziców lub u osoby, która była opiekunem prawnym dziecka do chwili ukończenia przez nie 18 lat.

Zawiadamiaj Försäkringskassan o zmianach!

Ważne jest, by zawiadamiać o zmianach, które mogą wpływać na uprawnienie do zaliczki alimentacyjnej. Może to dotyczyć na przykład przeprowadzenia się dziecka do drugiego rodzica.

Świadczenia z tytułu bezrobocia

Warunki uzyskiwania świadczeń z tytułu bezrobocia w Szwecji

W szwedzkim systemie ubezpieczeń na wypadek bezrobocia składają się dwa komponenty: ogólne ubezpieczenie podstawowe oraz dobrowolne ubezpieczenie od utraty dochodów. Zasiłek z tytułu ubezpieczenia na wypadek bezrobocia wypłacany jest osobom spełniającym warunki podstawowe oraz warunek pracy. Osoba, która ukończyła 20 lat, może uzyskać zasiłek dla bezrobotnych w ramach ubezpieczenia podstawowego. Otrzymanie zasiłku z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia od utraty dochodów uwarunkowane jest rocznym członkostwem w kasie bezrobotnych, czyli tzw. arbetslöshetskassa (a-kassa) oraz spełnianiem w ciągu tego okresu warunku pracy. O prawie do zasiłku dla bezrobotnych decyduje a-kassa. Zasiłek dla bezrobotnych jest dochodem podlegającym opodatkowaniu.

Warunek pracy

Warunek pracy spełnia osoba, która w okresie 12 miesięcy poprzedzających bezpośrednio okres bezrobocia przepracowała co najmniej 6 miesięcy w wymiarze co najmniej 80 godzin w każdym miesiącu kalendarzowym lub która przepracowała co najmniej 480 godzin w okresie sześciu kolejnych miesięcy w wymiarze co najmniej 50 godzin każdego miesiąca.

Okres wypłaty zasiłku

Osoba spełniająca warunki uprawniające do pobierania zasiłku dla bezrobotnych może pobierać zasiłek przez okres maksymalnie 300 dni zasiłkowych. Bezrobotny rodzic dziecka poniżej 18 r. ż. może otrzymywać zasiłek przez okres maksymalnie 450 dni. Zasiłek wypłacany jest z chwilą, gdy osoba zainteresowana pozostaje bez pracy przez okres pięciu dni.

Informacja na temat ubezpieczenia na wypadek bezrobocia dla osób starających się o pracę w Szwecji

Na całość ubezpieczenia na wypadek bezrobocia składają się dwa elementy • ubezpieczenie podstawowe, • dobrowolne uzupełniające ubezpieczenie od utraty dochodów, wymagające członkostwa lub przynależności do kasy bezrobotnych, czyli tzw. arbetslöshetskassa (a-kassan). Aby zostać członkiem kasy dla bezrobotnych lub uzyskać prawo przynależności, trzeba w okresie kolejnych pięciu tygodni przepracować cztery tygodnie, przeciętnie co najmniej

Ubezpieczenie na wypadek bezrobocia - różne instytucje pełnią różne role

Ubezpieczenia na wypadek bezrobocia stanowi istotny element szwedzkiej polityki odnośnie rynku pracy. Poza gwarancją zachowania dochodów przez osoby dotknięte bezrobociem, ten rodzaj ubezpieczenia przyczynia się do skutecznego zdynamizowania mobilności na rynku pracy, pozwalającego na ograniczenie okresu pozostawania bez pracy oraz jak najszybsze obsadzanie wolnych miejsc pracy.

Kasy bezrobotnych, czyli arbetslöshetskassor (a-kasssor)

• Podejmują decyzję o wypłacie zasiłku dla bezrobotnych i wypłacają zasiłek.

Istnieje 32 samodzielnych kas, do których należy ponad 3,3 mln członków.

Urząd Pośrednictwa Pracy

• Informuje osoby poszukujące pracy o podstawowych warunkach, jakie należy spełnić, by nabyć prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

• Sprawdzają, czy osoby poszukujące pracy spełniają podstawowe warunki uprawniające do otrzymania zasiłku - to znaczy, czy aktywnie poszukują zatrudnienia oraz przyjmują stosowne oferty pracy lub oferty udziału w programach dla bezrobotnych.

• Odpowiada za wypłatę subwencji z budżetu państwa dla kas bezrobotnych. Inspekcja ds. Ubezpieczenia na Wypadek Bezrobocia (Inspektionen för arbetslöshetsförsäkringen) – IAF

• Odpowiada za całkowity nadzór nad systemem ubezpieczenia na wypadek bezrobocia, tzn. zarówno nad a-kasami, jak i Urzędem Pośrednictwa Pracy, ze szczególnym uwzględnieniem dbałości o równe i zgodne z prawem traktowanie na terenie całego kraju osób starających się o zasiłek dla bezrobotnych.

• Reprezentuje państwo w kwestiach prawnych, dotyczących ubezpieczenia na wypadek bezrobocia. • Zajmuje się sprawami zaświadczeń dla pracowników migrujących na terenie UE / EOG, jak też zagadnieniami dotyczącymi bilateralnych umów zawieranych/zawartych z innymi krajami, oraz współpracą międzynarodową w tym obszarze.

Wszelkie dodatkowe informacje znajdują się na stronie internetowej Inspekcji ds. Ubezpieczenia na Wypadek Bezrobocia, www.iaf.se

Państwo: 

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisując ciąg znaków z obrazka udowodnij że nie jesteś botem.